Bilans zdrowia dziecka – czy twoje dziecko rozwija się prawidłowo?

Kontrola rozwoju dziecka pozwala na wykrycie nieprawidłowości i wdrożenie odpowiedniej terapii, jeśli jest ona konieczna. Cykliczne badania w ramach bilansu to ważny element profilaktyki, ale też cenny zbiór informacji o dynamice rozwoju dziecka. Co warto wiedzieć o bilansie zdrowia dziecka? Jak wygląda badanie?

Czym jest bilans dziecka i dlaczego jest tak ważny?

Opieka pediatryczna już od pierwszych chwil życia dziecka jest niezwykle ważna ze względu na potrzebę monitorowania prawidłowego rozwoju psychofizycznego.

Bilans zdrowia dziecka pozwala przeanalizować lekarzowi określone parametry pracy organizmu małego pacjenta, zebrać dokładny wywiad i zasugerować konieczność pogłębionych badań, aby na wczesnym etapie wykryć określone dysproporcje lub schorzenia. Dzięki temu możliwe jest zaordynowanie odpowiedniego leczenia wielospecjalistycznego.

Badania profilaktyczne u dzieci – co obejmuje bilans zdrowia?

Bilans zdrowia dziecka to badanie z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, które wykonuje lekarz rodzinny POZ. W trakcie jego trwania nieletni pacjent jest mierzony, ważony i badany fizykalnie. Na tej podstawie specjalista określa prawidłowość jego rozwoju. Wyniki badania bilansowego wpisywane są do książeczki zdrowia dziecka.

Analiza masy ciała jest niezbędna w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń wzrostu. W sytuacji, gdy dziecko rośnie zbyt powoli zleca się dalszą diagnostykę. Najważniejsze są badania laboratoryjne. Na podstawie wyników krwi specjalista ocenia, czy mały pacjent może mieć anemię i zaburzenia wchłaniania.

Kolejnym krokiem jest wykluczenie celiakii, ponieważ jednym z jej objawów może być spowolnienie wzrostu i niski przyrost masy ciała. Jeśli i te badania nie wskazują żadnych nieprawidłowości, zaleca się wykonanie specjalnego badania szpitalnego, w celu wykrycia niedoboru hormonu wzrostu. W sytuacji stwierdzenia takiego niedoboru dziecko zostaje objęte leczeniem i przyjmuje odpowiednie dawki hormonu wzrostu.

Podczas badania bilansowego lekarz ocenia postawę ciała. W sytuacji widocznych wad kręgosłupa kieruje rodzica do specjalisty ortopedy, aby zaplanować odpowiednie postępowanie i ćwiczenia korekcyjne dziecka.

Okresowe profilaktyczne badanie przeprowadzane w gabinecie lekarza rodzinnego pozwala też rozpoznać zaburzenia psychosomatyczne, ocenić przebieg dojrzewania płciowego i gotowość do dalszego kształcenia lub rozpoczęcia nauki.

Badanie fizykalne pozwala także na wczesne wykrycie dysplazji stawów biodrowych u noworodków. Pediatra weryfikuje, czy było wykonywane usg stawów biodrowych u dziecka.

U starszych dzieci i nastolatków może być przeprowadzony pomiar ciśnienia tętniczego. Co ważne, lekarz sprawdza budowę ciała. Dokonywana jest ocena rozwoju fizycznego, uwzględniając proces dojrzewania płciowego oraz gotowość do przyszłego rodzicielstwa.

Wyniki pomiarów wzrostu są zapisywane w książeczce zdrowia dziecka, dlatego niezbędne jest jej zabranie do gabinetu specjalisty.

Oprócz analizy parametrów podczas wizyty u lekarza rodzinnego rodzic lub opiekun prawny może porozmawiać o wszelkich niepokojących symptomach, które obserwuje, biorąc pod uwagę zmiany w zachowaniu dziecka lub zaburzenia odżywiania i spadek wagi dziecka.

Bilans noworodka – co sprawdza się tuż po narodzinach?

Warto podkreślić, że pierwszy bilans zdrowia dziecka (tzw. bilans 0) wykonywany jest jeszcze w szpitalu, w 2 dobie po urodzeniu dziecka. Wówczas na oddziale neonatologicznym przeprowadza się:

• Badania przesiewowe słuchu i wzroku,
• Badania w celu wykrycia wrodzonej niedoczynności tarczycy,
• Badanie układu nerwowego,
• Badanie w kierunku wad wrodzonych.

Na tej podstawie lekarz uzupełnia dokumentację medyczną, dzięki czemu w późniejszych latach życia inni specjaliści mają dostęp do ważnych parametrów zdrowia pacjenta.

Diagnostyka szpitalna pozwala na wykrycie poważnych chorób, wad genetycznych i innych nieprawidłowości, dzięki czemu już na tym etapie może zostać zaordynowane dalsze leczenie.

Pierwszy bilans dziecka – co warto wiedzieć jako rodzic?

Oprócz pierwszego badania, kolejne bilanse są równie ważne ze względu na potrzebę monitorowania rozwoju psychosomatycznego dziecka na różnych etapach życia.

Bilanse odbywają się w wieku 1, 6 i 9 miesiąca życia, a następnie u dziecka rocznego, 2-latka, 4-latka, 5-latka, 9-latka, 13-latka, 17-latka. Ostatni bilans zdrowia jest wykonywany po osiągnięciu 18 roku życia przez pacjenta.

W każdym z tych etapów rolą rodzica lub opiekuna jest udzielanie rzetelnych informacji, wnikliwe obserwowanie zachowania dziecka i informowanie specjalisty o wszystkim, co budzi niepokój. Dzięki temu możliwe jest szybkie postawienie ewentualnej diagnozy i skuteczne leczenie.

Co robić, gdy wyniki bilansu dziecka budzą niepokój?

Głównym celem badań kontrolnych jest wczesne wykrycie nieprawidłowości i wdrożenie odpowiedniego postępowania. Należy więc wszelkie diagnozy potraktować jako ważny komunikat, a jednocześnie drogowskaz do dalszego działania.

W sytuacji postawienia diagnozy warto zdecydować się na leczenie w 1 placówce medycznej, aby na miejscu uzyskać niezbędne wyniki badań i zalecenia specjalistów.

Dzięki temu rodzic może zyskać spokój, wiedząc, co dalej czynić, a dziecko jest objęte profesjonalną terapią, która pozwala zadbać o jego stan w długofalowej perspektywie